แอปสแกน QR Code ปลอดภัยไหม? จำเป็นต้องโหลดหรือเปล่า

แอปสแกน QR Code ปลอดภัยก็ต่อเมื่อทำหน้าที่ง่าย ๆ อย่างเดียว คืออ่านโค้ด แสดงสิ่งที่อยู่ข้างใน แล้วให้คุณตัดสินใจเองว่าจะทำอะไรต่อ คนส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องโหลดแอปแยกเลย เพราะกล้องในตัวของ iPhone และ Android รุ่นใหม่สแกน QR Code ได้อยู่แล้ว ส่วนแอป "อ่าน QR" จากผู้พัฒนาภายนอกหลายตัวขอสิทธิ์เกินจำเป็น ยัดโฆษณาหนัก ๆ หรือเก็บข้อมูลเกี่ยวกับตัวคุณ

เรื่องนี้สำคัญเพราะแอปสแกนอยู่ตรงกลางระหว่างคุณกับทุกลิงก์ ทุกคำขอชำระเงิน และทุกเครือข่าย Wi-Fi ที่คุณสแกน แอปที่ไม่ซื่อสัตย์อาจติดตามคุณ ดันโฆษณาหลอกลวง หรือเปิดเว็บไซต์อันตรายก่อนที่คุณจะได้ดู เมื่อแอปธนาคาร อีเมล และรูปภาพอยู่ในมือถือเครื่องเดียวกัน ก็คุ้มที่จะใช้เวลาไม่กี่นาทีทำเรื่องนี้ให้ถูก

จำเป็นต้องมีแอปสแกน QR Code ไหม?

คนส่วนใหญ่ไม่จำเป็น มือถือสแกน QR Code ได้โดยไม่ต้องลงแอปเพิ่มมาหลายปีแล้ว

• iPhone: เปิดแอปกล้องแล้วเล็งไปที่โค้ด จะมีปุ่มเล็ก ๆ พร้อมลิงก์ขึ้นมา คุณยังเพิ่มปุ่มตัวสแกนโค้ดในศูนย์ควบคุมได้ด้วย ถ้าไม่มีอะไรเกิดขึ้น ให้ตรวจว่าเปิดการสแกน QR Code ไว้ในการตั้งค่า > กล้อง
• Android: เปิดแอปกล้องของเครื่องแล้วเล็งไปที่โค้ด มือถือหลายรุ่นมีปุ่มสแกน QR ในแผงการตั้งค่าด่วนด้วย ถ้ากล้องไม่ตอบสนอง ลองใช้ Google Lens ซึ่งมีมาในมือถือ Android หลายรุ่น

เมนูอาจต่างกันไปตามยี่ห้อและเวอร์ชัน ถ้าหาไม่เจอ ให้ค้นหาคำว่า "QR" ในการตั้งค่า ถ้าเครื่องมือในตัวใช้ได้ คุณก็ข้ามแอปสแกนจากภายนอกไปได้เลย และตัดความเสี่ยงทั้งหมวดออกไป

แอปอ่าน QR จากภายนอกมีปัญหาอะไรบ้าง

ไม่ใช่ทุกแอปสแกนที่อันตราย แต่แอปสแกนง่าย ๆ สร้างได้ง่ายและยัดโฆษณากับระบบติดตามได้ง่าย หมวดนี้จึงมีแอปคุณภาพต่ำเยอะ ปัญหาที่พบบ่อยคือ

• ขอสิทธิ์เกินจำเป็น: ตำแหน่ง รายชื่อผู้ติดต่อ ประวัติการโทร SMS หรือไฟล์ ซึ่งแอปสแกนไม่ต้องใช้สักอย่าง
• โฆษณาหนัก: โฆษณาเต็มจอหลังสแกนทุกครั้ง คำเตือน "ตรวจพบไวรัส" ปลอม หรือโฆษณาที่ทำให้ดูเหมือนผลการสแกน
• การติดตาม: บันทึกทุกโค้ดที่คุณสแกนพร้อมตำแหน่งและข้อมูลเครื่อง แล้วแชร์ให้บริษัทโฆษณา
• เปิดลิงก์อัตโนมัติ: พาไปเว็บไซต์หรือเริ่มดาวน์โหลดทันที โดยไม่แสดงที่อยู่ให้ดูก่อน
• แอปปลอม: แอปที่สร้างมาเพื่อแสดงโฆษณา ติดตั้งแอปอื่น หรือขโมยข้อมูล บางตัวทำงานปกติในช่วงแรกแล้วเปลี่ยนไปหลังอัปเดต
• กับดักแบบเสียเงิน: เก็บค่าสมาชิกสำหรับฟีเจอร์พื้นฐานที่กล้องของคุณทำได้อยู่แล้ว

บทความ วิธีสังเกตแอปปลอม รวบรวมสัญญาณเตือนทั่วไปไว้

แอปสแกน QR Code ต้องใช้สิทธิ์อะไรจริง ๆ

แอปสแกนต้องใช้ สิทธิ์เข้าถึงกล้อง และควรเป็นแบบเฉพาะขณะใช้แอป ถ้าคุณต้องการสแกนโค้ดจากรูปที่บันทึกไว้ ก็อาจต้องใช้ สิทธิ์เข้าถึงรูปภาพ ด้วย ให้เลือกแบบจำกัดหรือเลือกเฉพาะบางรูปถ้ามือถือมีให้ แทนการให้ทั้งคลังภาพ

สงสัยไว้ก่อนถ้าแอปสแกนขอ

• ตำแหน่ง โดยเฉพาะแบบ "ตลอดเวลา" หรือทำงานเบื้องหลัง
• รายชื่อผู้ติดต่อ ประวัติการโทร หรือ SMS
• ไมโครโฟน
• สิทธิ์การช่วยเหลือพิเศษหรือผู้ดูแลอุปกรณ์บน Android
• สิทธิ์ติดตั้งแอปอื่นหรือแสดงทับแอปอื่น

ทั้ง iPhone และ Android ตรวจสิทธิ์ได้ในการตั้งค่า มักอยู่ในหมวดความเป็นส่วนตัวหรือแอป คู่มือสิทธิ์แอป อธิบายวิธีปิดสิทธิ์

วิธีเลือกแอปสแกนที่ปลอดภัย (ถ้าจำเป็นต้องใช้)

แอปแยกอาจมีประโยชน์บนมือถือรุ่นเก่า หรือถ้าคุณต้องการประวัติการสแกนหรือสแกนทีละหลายโค้ดสำหรับงาน ถ้าเป็นอย่างนั้น

1. ติดตั้งจาก Google Play หรือ App Store เท่านั้น ห้ามติดตั้งจากลิงก์ ป๊อปอัป หรือ QR Code
2. ตรวจผู้พัฒนา ทั้งชื่อ แอปอื่น ๆ ที่เคยทำ และนโยบายความเป็นส่วนตัว
3. อ่านส่วนข้อมูลและความเป็นส่วนตัวในสโตร์ แอปสแกนที่เก็บตำแหน่ง รายชื่อ หรือรหัสโฆษณา ควรคิดให้ดีอีกครั้ง
4. อ่านรีวิวล่าสุด มองหาคำบ่นเรื่องโฆษณา การให้สมัครสมาชิกแบบไม่ทันตั้งตัว หรือการเปลี่ยนแปลงหลังอัปเดต
5. ตรวจสิทธิ์หลังติดตั้ง ถ้าแอปขอมากกว่ากล้อง (และรูปภาพถ้าจำเป็น) ให้ปฏิเสธหรือถอนการติดตั้ง
6. เลือกแอปที่แสดงตัวอย่างลิงก์ และรอให้คุณกด "เปิด" เอง

ถ้าไม่อยากติดตั้งอะไรเลย เครื่องสแกน QR Code ออนไลน์ฟรี ของ QR-TH ให้คุณสแกนหรืออัปโหลดรูปโค้ด แล้วดูลิงก์เต็มก่อนเปิด

ดูก่อนเปิดให้เป็นนิสัย

ไม่ว่าจะใช้เครื่องมือไหน อ่านก่อนแตะ เสมอ QR Code เป็นแค่ข้อความ ซึ่งอาจเป็นเว็บไซต์ คำขอชำระเงิน การล็อกอิน Wi-Fi เบอร์โทร หรือข้อความที่เขียนไว้ล่วงหน้า

• อ่านที่อยู่เว็บให้ครบ และเช็กโดเมนว่าสะกดผิดหรือมีคำแปลก ๆ เพิ่มมาไหม ลิงก์ย่อซ่อนที่อยู่จริงไว้ จึงต้องระวังเป็นพิเศษ
• ดูว่าจะให้ทำอะไร การส่ง SMS โทรออก หรือเชื่อมต่อ Wi-Fi ควรตรงกับที่คุณคาดไว้
• อย่าล็อกอินหรือจ่ายเงินจากหน้าที่สแกนมา ให้เปิดแอปทางการหรือพิมพ์ที่อยู่เว็บเองแทน
• อย่าติดตั้งแอปจาก QR Code ให้ค้นหาในสโตร์ทางการแทน

เช็กลิสต์ QR Code นี้ปลอดภัยไหม? มีวิธีเช็กง่าย ๆ สิบข้อ

สแกน QR Code จากภาพหน้าจอและรูปภาพ

ถ้าโค้ดอยู่บนหน้าจอแล้ว ไม่ว่าจะในอีเมล แชต หรือรูปภาพ คุณไม่ต้องใช้แอปพิเศษ

• iPhone: เปิดรูปในแอปรูปภาพ บน iOS เวอร์ชันใหม่ ๆ คุณแตะค้างที่ QR Code หรือใช้ฟีเจอร์จดจำข้อความและรูปภาพเพื่อดูลิงก์ได้
• Android: เปิดรูปในแกลเลอรีหรือ Google Photos แล้วแตะปุ่ม Lens
• อุปกรณ์ไหนก็ได้: อัปโหลดรูปไปที่เครื่องสแกนออนไลน์ที่แสดงข้อมูลที่ถอดรหัสได้ให้ดูก่อน

โค้ดที่มาทางอีเมลหรือข้อความ เช่น LINE ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะมิจฉาชีพใช้มันหลบตัวกรองลิงก์ในอีเมล

ถ้าติดตั้งแอปสแกนที่ไม่ดีไปแล้วต้องทำอย่างไร

ถ้าแอปสแกนของคุณแสดงโฆษณาไม่หยุด เปิดเว็บไซต์เอง หรือขอสิทธิ์ที่ไม่ควรขอ

1. ถอนการติดตั้ง บน Android ถ้าปุ่มถอนการติดตั้งเป็นสีเทา ให้ถอนสิทธิ์ผู้ดูแลอุปกรณ์หรือการช่วยเหลือพิเศษของแอปในการตั้งค่าก่อน
2. มองหาแอปแปลกหน้า ที่ถูกติดตั้งในช่วงเวลาเดียวกัน แล้วลบทิ้ง
3. ตรวจความปลอดภัย บน Android ใช้ Google Play Protect และอัปเดตระบบทั้งสองแพลตฟอร์มให้เป็นปัจจุบัน
4. เปลี่ยนรหัสผ่าน ที่เคยพิมพ์ในหน้าที่แอปเปิดขึ้นมา และเปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน
5. ตรวจรายการเดินบัญชี ว่ามีการชำระเงินที่ไม่รู้จักไหม และยกเลิกการสมัครสมาชิกที่แอปเริ่มไว้

ถ้ายังมีปัญหา อ่านคู่มือ อาการมือถือติดไวรัสและวิธีกำจัด

เช็กลิสต์ฉบับย่อ

1. ลองใช้กล้องในตัวของมือถือก่อนติดตั้งแอปสแกนใด ๆ
2. ติดตั้งแอปสแกนจาก Google Play หรือ App Store เท่านั้น
3. ตรวจผู้พัฒนา ข้อมูลความเป็นส่วนตัว และรีวิวล่าสุด
4. อนุญาตเฉพาะกล้อง และรูปภาพแบบจำกัดถ้าจำเป็น
5. ปฏิเสธคำขอตำแหน่ง รายชื่อ SMS ไมโครโฟน และการช่วยเหลือพิเศษ
6. อ่านลิงก์หรือสิ่งที่จะให้ทำให้ครบก่อนเปิด
7. อย่าจ่ายเงิน ล็อกอิน หรือติดตั้งแอปจากโค้ดที่ไม่คาดคิด
8. ลบแอปสแกนที่โฆษณาหนักหรือเปิดลิงก์เอง

FAQ

สแกน QR Code ด้วยแอปกล้องปลอดภัยไหม?

ปลอดภัย กล้องในตัวของ iPhone และ Android โดยทั่วไปเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุด เพราะแสดงตัวอย่างก่อนเปิด แต่ตัวโค้ดเองก็ยังพาไปหน้ามิจฉาชีพได้ จึงต้องอ่านลิงก์ก่อน

แอปสแกน QR Code ขโมยข้อมูลได้ไหม?

แอปที่ไม่ซื่อสัตย์เก็บได้ทุกอย่างที่คุณอนุญาตให้เข้าถึง เช่น ตำแหน่ง ประวัติการสแกน หรือรายชื่อผู้ติดต่อ การจำกัดให้ใช้แค่กล้องช่วยลดสิ่งที่แอปเอาไปได้อย่างมาก

ทำไมแอปสแกน QR Code ถึงขอตำแหน่ง?

ส่วนใหญ่เพื่อโฆษณาหรือการติดตาม บางครั้งเพื่อฟีเจอร์อย่างการบันทึกว่าสแกนโค้ดที่ไหน คุณปฏิเสธได้ และแอปสแกนก็ควรยังใช้งานได้

สแกน QR Code โดยไม่ต้องโหลดแอปได้ไหม?

ได้ ใช้กล้องของมือถือ ใช้ฟีเจอร์จดจำรูปภาพในแกลเลอรีสำหรับภาพหน้าจอ หรือใช้เครื่องสแกนออนไลน์ผ่านเบราว์เซอร์

แอปสแกน QR Code ที่ปลอดภัยที่สุดมักเป็นตัวที่อยู่ในมือถือคุณอยู่แล้ว บวกกับนิสัยอ่านทุกลิงก์ก่อนเปิด เมื่อเจอโค้ดที่ไม่คุ้นเคย คุณเช็กก่อนได้ด้วยเครื่องสแกนออนไลน์ฟรีของ QR-TH