แก๊งคอลเซ็นเตอร์หลอกลงแอปควบคุมมือถือระยะไกล

กลโกงแอปควบคุมเครื่องระยะไกล คือการที่แก๊งคอลเซ็นเตอร์โทรหรือส่งข้อความมา แอบอ้างเป็นธนาคาร หน่วยงานรัฐ บริษัทขนส่ง หรือฝ่ายช่วยเหลือด้านเทคนิค แล้วโน้มน้าวให้คุณติดตั้งแอปที่ทำให้พวกเขาเห็นหน้าจอหรือควบคุมมือถือของคุณได้ จากนั้นก็ดูคุณพิมพ์ PIN อ่านรหัส OTP และโอนเงินออกจากแอปธนาคารของคุณ วิธีป้องกันที่ดีที่สุดนั้นง่ายมาก ถ้าคนที่โทรมาขอให้คุณติดตั้งอะไรก็ตาม ให้วางสาย แล้วโทรหาหน่วยงานนั้นเองด้วยเบอร์ทางการ

กลโกงนี้ไม่ต้องอาศัยช่องโหว่ทางเทคนิคในมือถือของคุณเลย มันได้ผลเพราะคนที่โทรมาฟังดูเป็นทางการ รู้ข้อมูลจริงของคุณบางส่วน และพยายามให้คุณอยู่ในสายไว้ตลอด ความเสียหายอาจมากและเกิดเร็ว เพราะมิจฉาชีพใช้มือถือ แอปธนาคาร และรหัสยืนยันของคุณเอง การรู้บทพูดของพวกเขาล่วงหน้าคือสิ่งที่ทำลายกลโกงนี้ได้

กลโกงแอปควบคุมเครื่องระยะไกลทำงานอย่างไร ทีละขั้นตอน

รายละเอียดอาจต่างกันไป แต่รูปแบบคล้ายกันเสมอ

1. โทรมา มีคนอ้างว่าโทรจากธนาคาร กรมสรรพากร การไฟฟ้า หน่วยงานรัฐ บริษัทขนส่งหรือไปรษณีย์ ตำรวจ หรือฝ่ายช่วยเหลือด้านเทคนิค
2. สร้างปัญหา มีเรื่องด่วน เช่น มีเงินคืนภาษีรอคุณอยู่ ค่าไฟค้างชำระหรือได้เงินคืนค่าไฟ พัสดุติดอยู่ที่ศุลกากร บัญชีมีธุรกรรมน่าสงสัย หรือจะโดนปรับถ้าไม่ทำวันนี้
3. ส่งลิงก์ ให้คุณแอด LINE แล้วส่งลิงก์หรือ QR Code ของ "แอปทางการ" "แอปภาครัฐ" หรือ "เครื่องมือช่วยเหลือ" มาให้
4. ให้ติดตั้ง เว็บไซต์ที่ดูเหมือนของทางการให้คุณดาวน์โหลดแอป บน Android มักเป็นไฟล์แอปจากนอก Google Play และจะพาคุณเปิด "ติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก" บางครั้งก็เป็นแอปแชร์หน้าจอของจริงจากสโตร์ทางการ แต่ถูกนำมาใช้ก่ออาชญากรรม
5. ขอสิทธิ์ บอกให้คุณกด "อนุญาต" หลายครั้ง โดยเฉพาะสิทธิ์การช่วยเหลือพิเศษหรือการแชร์หน้าจอ นี่คือสิ่งที่ทำให้พวกเขาควบคุมเครื่องได้
6. ถ่วงเวลา ขอให้คุณอยู่ในสายไว้ ใส่ PIN "เพื่อยืนยันตัวตน" หรือเปิดแอปธนาคาร "เพื่อตรวจสอบยอดเงิน" ระหว่างที่พวกเขาดูหน้าจอคุณอยู่
7. ดูดเงิน โอนเงินออกไป บางครั้งขณะที่หน้าจอของคุณแสดงข้อความปลอมว่า "กรุณารอสักครู่" หรือ "กำลังอัปเดตระบบ"

สัญญาณว่าคุณกำลังเป็นเป้าหมาย

สังเกตพฤติกรรมของคนที่โทรมา ไม่ใช่ตัวแอป

• เร่งรีบหรือขู่ให้กลัว เช่น "บัญชีของคุณจะถูกอายัดภายในหนึ่งชั่วโมง"
• ขอให้ติดตั้งแอป โดยเฉพาะจากลิงก์หรือ QR Code ใน LINE หรือแอปแชตอื่น
• ขอให้อยู่ในสายไว้ เพื่อไม่ให้คุณมีเวลาตรวจสอบ
• ขอให้เปิดการช่วยเหลือพิเศษหรือแชร์หน้าจอ
• ขอรหัส OTP, PIN หรือรหัสผ่าน
• ให้ทำธุรกรรมแปลก ๆ เช่น โอนเงินไป "บัญชีปลอดภัย" หรือจ่ายค่าธรรมเนียมก่อนรับเงินคืน
• โกรธหรือกดดัน เมื่อคุณบอกว่าจะโทรกลับเอง

เจอสัญญาณเดียวก็เพียงพอที่จะวางสาย

กฎทอง: วางสาย แล้วโทรกลับเอง

1. พูดว่า "เดี๋ยวจะโทรกลับไป" แล้ววางสาย
2. ไม่สนใจเบอร์ ลิงก์ หรือ QR Code ที่คนโทรมาให้
3. หาเบอร์ทางการเอง จากหลังบัตร ใบแจ้งหนี้ที่เป็นกระดาษ แอปทางการที่มีอยู่แล้ว หรือเว็บไซต์ของหน่วยงานนั้น
4. โทรเบอร์นั้นแล้วถามว่ามีปัญหาจริงหรือไม่

เบอร์ที่โชว์บนหน้าจอปลอมได้ ชื่อที่คุ้นเคยจึงไม่ได้พิสูจน์อะไร

สิ่งที่หน่วยงานตัวจริงไม่เคยทำ

ธนาคาร หน่วยงานรัฐ การไฟฟ้า การประปา และบริษัทขนส่งตัวจริง ไม่เคย

• ให้คุณติดตั้งแอปจากลิงก์หรือ QR Code ที่ส่งมาทาง LINE หรือแอปแชต
• ให้คุณเปิดการช่วยเหลือพิเศษ แชร์หน้าจอ หรือให้ควบคุมเครื่องระหว่างสายที่โทรมาโดยไม่คาดคิด
• ขอ PIN รหัสผ่าน หรือรหัส OTP
• ให้คุณโอนเงินไป "บัญชีปลอดภัย" หรือโอนเงินเพื่อตรวจสอบ
• ขู่จับกุมทางโทรศัพท์และเรียกให้จ่ายเงินภายในวันเดียว

แอปทางการมาจาก App Store หรือ Google Play โดยคุณเป็นคนเลือกติดตั้งเอง บทความ วิธีสังเกตแอปปลอม อธิบายวิธีเช็กผู้พัฒนาและจุดสังเกตอื่น ๆ

ถ้าเกิดขึ้นแล้ว: สิ่งที่ต้องทำทันที

ความเร็วสำคัญที่สุด ทำตามลำดับนี้

1. ตัดการเชื่อมต่อ

วางสาย แล้วเปิดโหมดเครื่องบิน หรือปิดทั้ง Wi-Fi และเน็ตมือถือ เพื่อไม่ให้มิจฉาชีพมองเห็นหรือควบคุมมือถือได้อีก

2. โทรหาคอลเซ็นเตอร์ทางการของธนาคาร

ใช้เบอร์หลังบัตรหรือจากเว็บไซต์ทางการของธนาคาร ขอให้อายัดบัญชีและระงับบัตร แม้จะยังไม่แน่ใจว่าเงินถูกโอนออกไปหรือไม่

3. ลบแอปทิ้ง

• ถอนการติดตั้งแอปที่มิจฉาชีพให้ติดตั้ง
• บน Android ให้ตรวจการตั้งค่าการช่วยเหลือพิเศษและแอปผู้ดูแลอุปกรณ์ แล้วปิดทุกอย่างที่ไม่รู้จัก แอปที่ไม่ยอมให้ลบอาจต้องถอนสิทธิ์ผู้ดูแลอุปกรณ์ก่อน
• บน iPhone ให้ลบแอปและตรวจว่าการแชร์หน้าจอหยุดแล้ว
• ถ้าไม่แน่ใจว่ามือถือสะอาดแล้ว ให้สำรองรูปภาพแล้วรีเซ็ตเครื่องเป็นค่าโรงงาน คู่มือ อาการมือถือติดไวรัสและวิธีกำจัด อธิบายทางเลือกต่าง ๆ

4. รักษาความปลอดภัยบัญชี

จากอุปกรณ์ที่เชื่อถือได้ ให้เปลี่ยนรหัสผ่านของบัญชีธนาคาร อีเมล และทุกบัญชีที่ใช้ระหว่างที่แอปนั้นอยู่ในเครื่อง และตรวจว่าเปิด การยืนยันตัวตนสองขั้นตอน ไว้

5. แจ้งความ

แจ้งความกับตำรวจ ไม่ว่าจะที่สถานีหรือช่องทางแจ้งความออนไลน์ และเก็บเลขรับแจ้งความไว้ บันทึกภาพหน้าจอแชต เบอร์โทร และลิงก์ไว้เป็นหลักฐาน

ปกป้องพ่อแม่และญาติผู้ใหญ่

ผู้สูงอายุมักตกเป็นเป้าหมาย เพราะเชื่อใจคนที่พูดจาเหมือนเจ้าหน้าที่ การคุยกันสั้น ๆ ช่วยได้มาก

• สอนกฎข้อเดียว: "ถ้ามีใครโทรมาให้ติดตั้งอะไร ให้วางสายแล้วโทรหาลูกก่อน"
• จดเบอร์ทางการ ของธนาคารและหน่วยงานสำคัญไว้ แล้ววางไว้ข้างโทรศัพท์
• จำกัดการติดตั้งแอป บน Android ให้ปิด "ติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก" ไว้ ทั้ง iPhone และ Android ตั้งค่าครอบครัวให้ต้องอนุมัติก่อนติดตั้งแอปใหม่ได้
• ตรวจมือถือด้วยกัน ทุกสองสามเดือน รวมถึงดูว่าแอปไหนได้สิทธิ์การช่วยเหลือพิเศษ คู่มือสิทธิ์แอป บอกว่าต้องดูอะไร
• ทำให้กล้าถาม สัญญาว่าจะไม่ดุเลย ถ้าท่านโทรมาถามก่อน

เช็กลิสต์ฉบับย่อ

1. อย่าติดตั้งแอปเพราะคนที่โทรมาโดยไม่คาดคิดบอกให้ทำ
2. อย่าเปิดการช่วยเหลือพิเศษ แชร์หน้าจอ หรือให้ควบคุมเครื่องตามที่คนโทรมาขอ
3. อย่าบอก PIN รหัสผ่าน หรือรหัส OTP กับใคร
4. วางสายแล้วโทรหาเบอร์ทางการเอง
5. ไม่สนใจลิงก์และ QR Code จากคนแปลกหน้าใน LINE หรือแอปแชต
6. ปิด "ติดตั้งแอปที่ไม่รู้จัก" บน Android ไว้
7. ถ้าพลาดไปแล้ว ให้เปิดโหมดเครื่องบินแล้วโทรหาธนาคารทันที
8. แจ้งความกับตำรวจ
9. บอกกฎเหล่านี้กับญาติผู้ใหญ่

FAQ

แค่โทรมา มิจฉาชีพจะควบคุมมือถือได้ไหม?

ไม่ได้ พวกเขาต้องให้คุณติดตั้งแอป อนุญาตสิทธิ์อย่างการช่วยเหลือพิเศษหรือการแชร์หน้าจอ หรือบอกรหัสต่าง ๆ ให้

แชร์หน้าจอบน iPhone ปลอดภัยจากกลโกงนี้ไหม?

iPhone ไม่ยอมให้แอปทั่วไปควบคุมเครื่องได้ทั้งหมด แต่การแชร์หน้าจอก็ยังทำให้อีกฝ่ายเห็นทุกอย่างบนจอ รวมถึงรหัสและข้อมูลธนาคาร

กลโกงแอปรัฐปลอมคืออะไร?

คือกลโกงแอปควบคุมเครื่องระยะไกลแบบหนึ่ง ที่คนโทรมาแอบอ้างเป็นหน่วยงานรัฐ เช่น กรมสรรพากร แล้วส่งลิงก์แอป "ทางการ" ปลอมมาให้ ซึ่งเปิดให้พวกเขาเข้าถึงมือถือและแอปธนาคารของคุณ

ธนาคารจะคืนเงินให้ไหม?

ขึ้นอยู่กับกฎของแต่ละธนาคารและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โอกาสจะดีขึ้นถ้าคุณโทรหาคอลเซ็นเตอร์ทางการของธนาคารทันที และแจ้งความให้เร็วที่สุด

มิจฉาชีพมักส่งลิงก์และ QR Code มาทางแอปแชต คุณสามารถ สแกน QR Code ออนไลน์ ด้วย QR-TH เพื่อดูลิงก์เต็มก่อนเปิด และเมื่อไหร่ที่คนแปลกหน้าขอให้คุณติดตั้งแอป ก็แค่วางสาย